Cúng đầy tháng, thôi nôi ngày âm hay dương luôn là băn khoăn hàng đầu của các bậc cha mẹ khi chuẩn bị nghi lễ tạ ơn Mụ Bà cho bé. Theo truyền thống Việt Nam, đây là các nghi lễ tâm linh quan trọng nên ưu tiên tính theo Lịch Âm. Trong nhịp sống hiện đại, gia đình hoàn toàn có thể linh động chọn ngày Dương lịch thuận tiện, miễn là giữ được sự thành kính và ý nghĩa thiêng liêng mừng cột mốc đầu đời của con.
Để giúp ba mẹ gỡ rối tơ lòng và chuẩn bị một buổi lễ cúng đầy tháng, cúng thôi nôi trọn vẹn nhất, Dịch Vụ Đồ Cúng xin chia sẻ những lời khuyên chuẩn xác dựa trên cả góc độ truyền thống và thực tế đời sống hiện đại.
Tại sao ông bà ta quan niệm cúng Mụ phải theo Âm lịch?
Để hiểu rõ và không còn lăn tăn, chúng ta cần nhìn lại nguồn gốc văn hóa. Tại sao các cụ ngày xưa lại kiên quyết dùng lịch Âm?
- Sự gắn kết với Nông lịch: Từ xa xưa, Việt Nam là đất nước có nền văn minh lúa nước lâu đời. Mọi hoạt động đời sống, sản xuất của người Việt đều gắn liền với thủy triều và chu kỳ tròn – khuyết của mặt trăng. Lịch Âm phản ánh chính xác nhịp sinh học và dòng chảy năng lượng tự nhiên này, nên được chọn làm thước đo chuẩn cho các nghi lễ quan trọng.
- Yếu tố tâm linh và tín ngưỡng: Hệ thống thần linh, chư vị Tiên Nương trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt đều được thờ cúng dựa trên ngày sóc, ngày vọng (mùng 1, hôm rằm) của Âm lịch. Việc chọn đúng hệ quy chiếu thời gian giúp sự kết nối giữa con cháu và thần linh trở nên mạch lạc, trang trọng hơn.
Chính vì sự gắn kết sâu sắc này mà nhiều gia đình kỹ tính, coi trọng lễ nghĩa vẫn luôn thắc mắc, tìm hiểu kỹ về nguồn gốc cúng đầy tháng và kiên quyết giữ nếp xưa, chọn ngày Âm để làm lễ cho cháu.
Cúng đầy tháng, thôi nôi theo Dương lịch có được không?
Rất nhiều gia đình trẻ hiện nay đang sống và làm việc theo lịch Dương (Lịch Công giáo/Lịch phương Tây). Điều này dẫn đến một thực tế:
- Sự bất tiện của lịch Âm: Ngày Âm thường lệch với ngày Dương và hay rơi vào các ngày làm việc trong tuần. Việc nhớ ngày Âm hoặc xin nghỉ làm để tổ chức cúng kiếng đôi khi là một trở ngại lớn.
- Quan điểm cởi mở: Trong văn hóa tâm linh, điều quan trọng nhất vẫn là “Nhất nhất tại tâm”. Nghi thức là vỏ bọc, lòng thành mới là cốt lõi. Nếu hoàn cảnh không cho phép (ba mẹ đi làm xa, bận rộn, hoặc đang sống ở nước ngoài), gia đình hoàn toàn có thể tổ chức cúng theo ngày Dương hoặc dời vào ngày nghỉ cuối tuần gần nhất với ngày chính lễ.
Hướng dẫn tính ngày cúng Mụ chuẩn phong thủy
Để tránh tình trạng “Râu ông nọ cắm cằm bà kia” khi áp dụng lẫn lộn giữa hai loại lịch, ba mẹ hãy tham khảo hai cách tính cụ thể dưới đây:
Trường hợp 1: Tính theo Âm lịch
Đây là cách tính phức tạp hơn nhưng đúng lề lối xưa. Gia chủ cần nắm vững các quy tắc dân gian đặc thù:
- Đối với lễ đầy tháng: Áp dụng nguyên tắc “Gái lùi 2, Trai lùi 1”. Ví dụ: Bé sinh ngày 15/02 Âm lịch. Nếu là bé gái, lễ đầy tháng sẽ làm lùi lại 2 ngày, tức là ngày 13/02 Âm lịch. Nếu là bé trai, lùi lại 1 ngày, tức là ngày 14/02 Âm lịch.
- Đối với lễ thôi nôi: Thường cúng đúng ngày sinh nhật Âm lịch tròn 1 năm (tức là ngày sinh + 1 năm). Tuy nhiên, một số vùng miền vẫn áp dụng linh hoạt quy tắc gái lùi 2 trai lùi 1 hoặc quy tắc “Nam trồi nữ sụt” (Con trai làm sớm hơn, con gái làm trễ hơn) tùy theo tập tục địa phương.
Lưu ý: Để hiểu rõ hơn, ba mẹ có thể tham khảo chi tiết tại bài viết hướng dẫn cách tính ngày cúng đầy tháng của chúng tôi.
Trường hợp 2: Tính theo Dương lịch
Cách tính này đơn giản hơn rất nhiều và được nhiều gia đình trẻ lựa chọn:
- Quy tắc: Lấy đúng ngày sinh Dương lịch của bé.
- Ví dụ: Bé sinh ngày 20/10 Dương lịch, thì làm lễ đầy tháng vào đúng ngày 20/11 và thôi nôi vào ngày 20/10 năm sau.
- Đặc điểm: Dễ nhớ, trùng với tiệc sinh nhật kiểu phương Tây, thuận tiện cho việc mời khách khứa, bạn bè đến chung vui.
Những thắc mắc thường gặp về thời điểm cúng Mụ
Năm nhuận tính ngày cúng mụ thế nào?
Nếu bé sinh vào năm nhuận (Âm lịch có 13 tháng), cách tính vẫn dựa trên nguyên tắc “tròn tháng, tròn năm”. Tuy nhiên, việc xác định mốc thời gian thôi nôi trong năm nhuận có thể xê dịch để đảm bảo đúng chu kỳ thời tiết. Tốt nhất ba mẹ nên tham khảo lịch Vạn Niên hoặc ý kiến của người lớn tuổi trong dòng họ.
Kết hợp cúng mụ và tiệc mặn thế nào?
Nên thực hiện nghi lễ trước, nhập tiệc sau. Theo trình tự hợp lý, gia đình nên chọn giờ cúng đầy tháng tốt, thường là giờ hoàng đạo vào buổi sáng để làm lễ tâm linh, khấn vái tạ ơn trước. Sau khi lễ tất, hương tàn, hóa vàng xong xuôi thì mới nhập tiệc mặn mời khách khứa.
Cúng mụ lệch ngày có mất lộc không?
Việc cúng sớm hoặc muộn vài ngày để thuận tiện cho gia đình xum họp đông đủ là hoàn toàn chấp nhận được. Quan trọng là mâm lễ được sắm sửa tươm tất, sạch sẽ và bài văn khấn được đọc với tất cả sự thành kính.
Tóm lại, theo phong tục truyền thống cúng đầy tháng, thôi nôi thường phổ biến nhất là ngày Âm lịch. Tuy nhiên, fù ba mẹ quyết định chọn ngày Âm theo lối xưa hay ngày Dương theo lối mới, mục đích cuối cùng của lễ cúng vẫn là tạ ơn đất trời, tạ ơn 12 Bà Mụ đã che chở và cầu mong sự bình an, khỏe mạnh cho bé yêu.
Để ngày lễ quan trọng này diễn ra suôn sẻ, đúng nghi thức mà không tốn quá nhiều công sức chuẩn bị, ba mẹ có thể tham khảo các gói dịch vụ mâm cúng đầy tháng trọn gói của chúng tôi. Dịch Vụ Đồ Cúng cam kết mang đến những mâm lễ đẹp mắt, đầy đủ và chuẩn phong thủy nhất cho ngày vui của bé.
